नवी दिल्ली (प्रतिनिधी), २ नोव्हेंबर २०२६ : दिल्लीतील रामलीला मैदानावर १ नोव्हेंबर रोजी झालेल्या इंडिया आघाडीच्या भव्य रॅलीनंतर आता गर्दीच्या छायाचित्रावरून नवा राजकीय वाद निर्माण झाला आहे. केंद्रीय संसदीय कामकाज मंत्री किरेन रिजिजू यांनी काँग्रेसवर निशाणा साधत रॅलीत मोठी गर्दी दाखवण्यासाठी कृत्रिम बुद्धिमत्ता अर्थात AI च्या मदतीने तयार केलेल्या कथित बनावट छायाचित्राचा वापर केल्याचा आरोप केला आहे.
रिजिजू यांनी सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म ‘एक्स’वर संबंधित छायाचित्र शेअर करत काँग्रेसवर उपरोधिक टीका केली. रामलीला मैदान गर्दीने भरलेले दाखवण्यासाठी तयार केलेला AI फोटोसुद्धा व्यवस्थित तयार करता आला नाही, अशा आशयाची टिप्पणी त्यांनी केली. त्यांच्या या पोस्टनंतर भाजप आणि काँग्रेसमधील राजकीय आरोप-प्रत्यारोपांना नवे वळण मिळाले आहे.
रिजिजूंचा काँग्रेसवर AI फोटो वापरल्याचा आरोप
केंद्रीय मंत्री किरेन रिजिजू यांनी काँग्रेस नेत्यांनी सोशल मीडियावर शेअर केलेल्या एका छायाचित्रावर आक्षेप घेतला. या फोटोमध्ये रामलीला मैदान प्रचंड गर्दीने भरलेले दिसत असल्याचा दावा करण्यात आला होता. मात्र, हा फोटो AI च्या माध्यमातून तयार करण्यात आल्याचा आरोप रिजिजू यांनी केला.
त्यांनी आपल्या पोस्टमध्ये काँग्रेसच्या कथित ‘फेक नॅरेटिव्ह टीम’वर टीका करत, मैदान भरलेले दाखवण्यासाठी बनावट AI फोटोसुद्धा नीट तयार करता आला नाही, असा टोला लगावला.
हे छायाचित्र काँग्रेसचे खासदार वामसी गड्डम आणि काँग्रेस कार्यसमितीचे सदस्य जगदीश ठाकोर यांच्यासह काही नेत्यांनी सोशल मीडियावर शेअर केल्याचे वृत्त आहे.
१० लाख लोकांच्या उपस्थितीचा दावा
इंडिया आघाडीने रॅलीपूर्वी या कार्यक्रमाला सुमारे १० लाख नागरिक उपस्थित राहतील, असा दावा केला होता. मात्र, भाजप नेत्यांनी रॅलीतील गर्दीच्या प्रमाणावर प्रश्न उपस्थित केले. रामलीला मैदानात अनेक खुर्च्या रिकाम्या असल्याचे दाखवणारे फोटो आणि व्हिडीओ शेअर करत भाजपने विरोधकांच्या गर्दीच्या दाव्याला आव्हान दिले.
भाजपकडून मैदानाचा मोठा भाग रिकामा असल्याचा दावाही करण्यात आला. त्यामुळे प्रत्यक्ष उपस्थिती किती होती आणि सोशल मीडियावर प्रसारित झालेली छायाचित्रे कितपत वास्तविक आहेत, यावर राजकीय चर्चा सुरू झाली आहे.
मतदार यादी आणि SIR विरोधात इंडिया आघाडीची रॅली
दरम्यान, इंडिया आघाडीने रामलीला मैदानावर ही रॅली मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांच्या विरोधात आणि मतदार यादीच्या विशेष सखोल पुनरीक्षण प्रक्रियेतील कथित अनियमिततेच्या निषेधार्थ आयोजित केली होती.
या रॅलीत राहुल गांधी, काँग्रेस अध्यक्ष मल्लिकार्जुन खरगे, ममता बॅनर्जी आणि अखिलेश यादव यांच्यासह विरोधी पक्षांचे प्रमुख नेते सहभागी झाले होते. मतदारांचे हक्क, निवडणूक प्रक्रियेतील पारदर्शकता आणि मतदार यादीतील कथित गैरप्रकार हे मुद्दे विरोधकांनी उपस्थित केले.
AI फोटोवरून सोशल मीडियावर नवा वाद
आता राजकीय चर्चेचा केंद्रबिंदू रॅलीतील मुद्द्यांपेक्षा सोशल मीडियावर शेअर झालेल्या छायाचित्राकडे वळला आहे. AI तंत्रज्ञानाचा वापर करून प्रतिमा तयार करणे किंवा बदलणे सोपे झाले असले, तरी राजकीय प्रचारात अशा प्रतिमांचा वापर केल्यास माहितीच्या विश्वासार्हतेबाबत प्रश्न निर्माण होऊ शकतात.
मात्र, संबंधित छायाचित्र AI द्वारे तयार करण्यात आले होते का, याची स्वतंत्र तांत्रिक पडताळणी झाल्याची स्पष्ट माहिती समोर आलेली नाही. त्यामुळे किरेन रिजिजू यांनी केलेला आरोप आणि छायाचित्राची प्रत्यक्ष सत्यता या दोन स्वतंत्र बाबी म्हणून पाहणे आवश्यक आहे.
