नवी दिल्ली (प्रतिनिधी), २ नोव्हेंबर २०२६ : राजधानी दिल्लीमध्ये सत्ताधारी भाजप आणि विरोधकांमधील राजकीय संघर्ष पुन्हा तीव्र झाला आहे. १ नोव्हेंबर रोजी रामलीला मैदानावर इंडिया आघाडीच्या वतीने आयोजित करण्यात आलेल्या ‘व्होट बचाओ, देश बचाओ’ रॅलीच्या विरोधात भाजपने पश्चिम दिल्लीतील हरिनगर परिसरात निषेध मोर्चा काढला. १९८४ मधील शीखविरोधी हिंसाचाराच्या स्मृतिदिनी राजकीय रॅली आयोजित केल्याबद्दल भाजपने काँग्रेस आणि राहुल गांधी यांच्यावर टीका केली. भाजपचे राष्ट्रीय नेते जे. पी. नड्डा यांनीही राहुल गांधींवर निशाणा साधत या दिवसाचे ऐतिहासिक महत्त्व आणि हिंसाचारातील पीडितांची आठवण ठेवण्याची गरज अधोरेखित केली.
हरिनगर ते तिलक नगरपर्यंत भाजपचा निषेध मोर्चा
पश्चिम दिल्लीतील हरिनगर बस डेपो येथून सुरू झालेला भाजपचा मोर्चा तिलक नगर मेट्रो स्थानकापर्यंत काढण्यात आला. या मोर्चात केंद्रीय मंत्री हरदीप सिंह पुरी, दिल्लीच्या मुख्यमंत्री रेखा गुप्ता, भाजप प्रदेशाध्यक्ष हर्ष मल्होत्रा, मंत्री मनजिंदर सिंह सिरसा आणि इतर नेते सहभागी झाले होते. शीख समाजातील नागरिकांनीही या मोर्चात सहभाग घेतला.
मोर्चादरम्यान १९८४ मधील हिंसाचारातील पीडितांना न्याय मिळावा आणि काँग्रेसने शीख समाजाची माफी मागावी, अशी मागणी करण्यात आली. भाजप नेत्यांनी काँग्रेसच्या रॅलीच्या तारखेबाबत आक्षेप घेतला.
जे. पी. नड्डांचा राहुल गांधींवर आरोप
भाजपचे नेते जे. पी. नड्डा यांनी इंडिया आघाडीच्या रॅलीवर टीका करताना राहुल गांधी आणि काँग्रेसच्या राजकीय भूमिकेवर प्रश्न उपस्थित केले. १९८४ मधील शीखविरोधी हिंसाचाराच्या स्मृतिदिनी राजकीय शक्तिप्रदर्शन करणे म्हणजे पीडितांच्या भावनांकडे दुर्लक्ष करण्यासारखे असल्याचा आरोप त्यांनी केला.
नड्डा यांनी या रॅलीला लोकशाहीच्या नावाखाली अराजकता निर्माण करण्याचा प्रयत्न असल्याचे म्हटले. त्यांच्या मते, काँग्रेसने शीख समाजाच्या वेदनांचा विचार करून या कार्यक्रमाची तारीख निश्चित करायला हवी होती. त्यांनी काँग्रेसकडून आणि राहुल गांधींकडून १९८४ मधील हिंसाचाराबाबत माफीची मागणीही केली.
१९८४ च्या हिंसाचाराच्या आठवणी पुन्हा चर्चेत
३१ ऑक्टोबर १९८४ रोजी तत्कालीन पंतप्रधान इंदिरा गांधी यांची हत्या झाल्यानंतर दिल्लीसह देशातील विविध भागांत शीखविरोधी हिंसाचार उसळला होता. या हिंसाचारात अनेक निरपराध नागरिकांचा मृत्यू झाला आणि हजारो कुटुंबांचे आयुष्य उद्ध्वस्त झाले.
या घटनेला ४२ वर्षे पूर्ण होत असताना भाजपने या ऐतिहासिक पार्श्वभूमीचा उल्लेख करून काँग्रेसवर निशाणा साधला. पीडित कुटुंबांना न्याय मिळावा आणि संबंधित प्रकरणांतील जबाबदारी निश्चित व्हावी, अशी मागणी मोर्चादरम्यान करण्यात आली.
दुसरीकडे रामलीला मैदानावर विरोधकांची रॅली
याच दिवशी दिल्लीतील रामलीला मैदानावर इंडिया आघाडीने मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्याची मागणी आणि मतदार यादीच्या विशेष सखोल पुनरीक्षण प्रक्रियेतील कथित अनियमिततेच्या निषेधार्थ रॅली आयोजित केली होती.
राहुल गांधी यांनी निवडणूक प्रक्रियेतील पारदर्शकतेचा मुद्दा उपस्थित करत निवडणूक आयोगावर टीका केली. विरोधकांच्या मते, मतदार यादीतील बदलांमुळे पात्र मतदारांच्या मतदानाच्या अधिकारावर परिणाम होऊ शकतो. दुसरीकडे निवडणूक आयोगाच्या प्रक्रियेचा उद्देश दुबार आणि अपात्र नोंदी दूर करणे असल्याचे आयोगाचे म्हणणे आहे.त्यामुळे एकाच दिवशी दिल्लीत दोन वेगवेगळ्या राजकीय कार्यक्रमांमुळे भाजप आणि इंडिया आघाडी यांच्यातील आरोप-प्रत्यारोपांना नवे वळण मिळाले.
काँग्रेससमोर माफीचा मुद्दा; राजकीय संघर्ष अधिक तीव्र
भाजपने १९८४ च्या हिंसाचाराचा मुद्दा उपस्थित करत काँग्रेसकडे माफीची मागणी केली आहे. तर विरोधकांनी निवडणूक प्रक्रियेतील पारदर्शकता आणि मतदारांच्या अधिकारांचा प्रश्न उपस्थित केला आहे.
एका बाजूला ऐतिहासिक हिंसाचारातील पीडितांना न्याय मिळण्याचा मुद्दा, तर दुसऱ्या बाजूला निवडणूक व्यवस्थेवरील प्रश्न अशा दोन वेगवेगळ्या मुद्द्यांवरून दिल्लीतील राजकीय वातावरण तापले आहे.